O GIS

...kartowanie terenowe, inwentaryzacja, waloryzacja, analizy przestrzenne, tworzenie baz danych, aktualizacja danych przestrzennych, syntezy krajobrazowe, szacowanie zasięgów potencjalnych, oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, prognozowanie zmian w środowisku, wizualizacja danych przestrzennych, modelowanie zjawisk przestrzennych...

W jaki sposób, za pomocą jakich narzędzi?

   Wykorzystanie technik geoinformacyjnych to sposób na przeprowadzenie wszelkich prac związanych z przestrzenią geograficzną. System geoinformacyjny powstał przede wszystkim w celu uporządkowania i śledzenia wszelkich procesów naturalnych czy antropogenicznych oraz powstających między nimi zależności. Wypełnia on lukę między światem nauki, a zastosowaniami praktycznymi wyników badań. Jednak coraz częściej system ten wykorzystywany jest już na etapie procesów badawczych, generujących dane przestrzenne i czasowe.

   Przez setki lat ludzie opisywali otaczający nas świat, posługując się uniwersalnym językiem kartografii: rysowali mapy, analizowali je i wykorzystywali w celu orientacji. Współcześnie językiem opisu przestrzeni geograficznej jest komputerowy System Informacji Geograficznej (Geographical Information System - GIS), zależnie od przyjętej metodyki i konwencji w różnych kontekstach znany również jako System Informacji Przestrzennej lub System Informacji Terenowej. W literaturze spotkać można również pojęcie GIS sformułowane w liczbie mnogiej – Geograficzne Systemy Informacyjne. Umożliwiają one nie tylko gromadzenie, ale i analizowanie danych geograficznych i związanych z nimi atrybutów opisowych – np. obliczenie liczby ludności w zagrożonej powodzią strefie, ustalenie widoczności terenu z danego punktu czy wyznaczenie obszaru, który należy objąć ochroną prawną ze względu na walory krajobrazowe. System GIS pozwala zatem na zgromadzenie danych przestrzennych i opisowych, ich uporządkowanie w logicznej strukturze, wszechstronną analizę i wizualizację.

   Zależnie od rozpatrywanego kontekstu (technologicznego lub instytucjonalnego) system informacji geograficznej może być definiowany na różne sposoby. Obecnie pod pojęciem tym najczęściej rozumie się system służący do gromadzenia, przechowywania, analizy i wizualizacji danych przestrzennych i związanych z nimi danych opisowych. System informacji geograficznej składa się przede wszystkim z odpowiedniego oprogramowania i sprzętu, zgromadzonych danych, stosowanych algorytmów oraz procedur przetwarzania i udostępniania informacji (Gaździcki 1990, Baranowski 1991, Urbański 1997, Bielecka 2006). W szerszym ujęciu obejmuje również zespół ludzki, bezpośrednio tworzący i wykorzystujący system oraz zespół procedur organizacyjnych, technologicznych i prawnych, umożliwiających jego sprawne funkcjonowanie.

   Innym pojęciem terminologii GIS jest informacja przestrzenna, czyli informacja określająca położenie, wielkość, kształt oraz relacje przestrzenne zachodzące między obiektami, zjawiskami lub procesami oparte na przyjętym układzie odniesień przestrzennych (Gaździcki 2001, Peuquet i Bacastow 1991). Informacja geograficzna to z kolei informacja o położeniu, geometrycznych własnościach i przestrzennych relacjach obiektów, które mogą być identyfikowane w odniesieniu do przestrzeni stanowiącej przedmiot badań geografii, a więc są zlokalizowane w środowisku geograficznym (powierzchnia Ziemi, atmosfera ziemska do granicy troposfery, wszechocean oraz skorupa ziemska do głębokości 5000 m). Informacja przestrzenna to dowolna informacja o środowisku geograficznym, o obiektach i zjawiskach w przestrzeni otaczającej człowieka.

   Geoinformacja zajmuje się prezentowaniem danych o dowolnych obiektach otoczenia, zagospodarowania i uzbrojenia za pomocą skonstruowanych w tym celu technologii. Przez obiekty przestrzenne można rozumieć obiekty naturalne i sztuczne związane z powierzchnią Ziemi oraz różne zjawiska (przyrodnicze, społeczne, ekonomiczne), które mogą być rozpatrywane w odniesieniu do położenia na Ziemi. Istotną zaletą geoinformacji jest to, że obiektom niezwiązanym bezpośrednio z położeniem na Ziemi (cechy jakościowe) przypisać można dodatkowy wymiar: miejsce określone za pomocą współrzędnych geograficznych. Jest to pojęcie, które ma o wiele szersze znaczenie logiczne oraz jest bardzo ogólne w ujęciu tematyki przechowywanych zbiorów. Można stwierdzić, że geoinformacja to dowolne dane tekstowe wzbogacone o dodatkowy atrybut: położenie i zasięg geograficzny. Rozumieć przez to należy wszelkie dane, które definiują położenie cechy, jej charakter (punktowy, liniowy lub obszarowy) oraz czasokres wystąpienia. Nawiązując do jednej ze znanych definicji informacji, można określić informacje przestrzenne jako znaczenie (treść) przyporządkowane danym przestrzennym (geograficznym) przy zastosowaniu odpowiednich konwencji. Za dane przestrzenne (geo-dane, dane geo-referencyjne) należy rozumieć liczby i zdarzenia odzwierciedlające pojedynczy aspekt obiektu geograficznego (którym może być każdy obiekt umiejscowiony w przestrzeni).